Niet Lutetia, niet Rome, maar Amsterdam is natuurlijk de stad der steden. Elke Amsterdammer zal het er mee eens zijn, en wat de provincie vindt is hun zaak. Zelf woon ik nu ruim dertig jaar in de Indische Buurt, na weggetrokken te zijn uit Brabant. Amsterdam is gewoon de enige echte stad in Nederland. Maar aan mijn Brabantse roots heb ik wel overgehouden dat ik rust zoek buiten de stad, in de natuur, bomen, wind en wolken.
Daarom is mijn favoriete plek van Zeeburg de strekdam bij het Zeeburgereiland. Vanaf het voormalige Kaap Kot strekt deze zich kilometers uit in het IJmeer, tot voorbij Durgerdam.
Na een wandeling van drie kwartier kom je aan het eind bij een klein vuurtorentje dat sinds jaar en dag de schepen de weg wijst. Het ruwe paadje over de dam wordt nauwelijks onderhouden. Alleen af en toe worden de voortwoekerende doornige bramenstruiken kort gehouden om het pad vrij te houden.
Vanaf het begin is de natuur op de stekdam verder helemaal met rust gelaten. Veel zaadjes hebben door vogels, wind en water hun weg gevonden en zorgen voor een gevarieerd aantal planten. Bomen zijn er ook in allerlei soorten. Nu vangen bomen natuurlijk veel wind op zo’n dammetje midden in het IJmeer en het is dan ook te zien dat er in het verleden veel bomen zijn afgebroken of omgewaaid. Maar vaak ook weer uitgeschoten. Het geeft een mooi wild natuurbeeld. Bovendien stikt het er van de insecten en vogels. Bij elke wandeling kom je ook wel afgekloven overblijfselen van vissen tegen die daar door vogels naartoe zijn gebracht om rustig op te eten.
Hoewel een deel van Amsterdam is de strekdam van het Zeeburgereiland een bijzonder natuurgebiedje. Mensen zie je er zelden. Een enkele hondenuitlater en een schaarse wandelaar en dan heb je het wel gehad. Dat zal natuurlijk wel veranderen als het Zeeburgereiland de komende jaren ontwikkeld wordt. De waarde van de dam zal voor de bewoners van het eiland groot zijn. Het Zeeburgereiland wordt, net als IJburg, een grote dichtgebouwde huizenzee. Ook dan zal de strekdam belangrijk zijn om mensen rust te brengen.
Ik schrok dan ook toen ik in het Zeeburgjournaal las dat men een kapvergunning heeft aangevraagd voor maar liefst 55 bomen op de stekdam. Reden: “aanleg van een coupure in de stekdam over een lengte van 200 meter en 60 meter extra werkgebied”.
Kortom: er wordt een gat in de dam gemaakt van 200 meter. Dit wil men doen omdat bij IJburg jachthavens komen voor plezierboten. En die eigenaren van plezierboten willen natuurlijk niet helemaal om de strekdam heen varen. Wat op zich al vreemd is: varen hoort toch leuk te zijn? Bovendien hebben boten die in de drukke zomertijd vanaf het IJmeer komen aanvaren helmaal geen last van de strekdam: die houden gewoon links aan bij de vuurtoren.
Volgens mij is die ‘coupure’ in de stekdam volstrekt overbodig. Nu heb ik de afgelopen jaren wel gehoord dat er plannen waren om zo’n gat in de stekdam te maken, maar van meer dan vage plannen heb ik nog niets gehoord. Ik heb nog geen bestemmingsplan gezien waarin sprake is van dat gat in de dam. En ik heb ook nog geen onderzoek gezien wat de gevolgen zijn voor het milieu van het IJmeer van het gat in de dam. Juist in het rustige water langs de dam leven veel mosselen, het belangrijkste voedsel voor de vele vogels in het IJmeer-gebied. Het maken van een gat in de dam zal de stroming van het water veranderen, slib en slijk kunnen het eind betekenen van mosselen in grote gebieden rond de dam.
Kortom, veel is onduidelijk. Maar toch wil men nu al 55 bomen kappen. Nogal voorbarig lijkt mij. Laten we eerst eens kijken of een coupure in de dam echt wel nodig is.
Natuurlijk kunnen mensen bezwaar maken tegen de kapvergunning. Maar het was weer wel opvallend dat de publicatie voor de kapvergunning: op 20 december in het stadsblad, net voor kerstmis. Mensen hebben twee weken de tijd om te reageren als zij bezwaar hebben, dus tot en met 3 januari. Weer wel toevallig dat het stadsdeel de bezwaarperiode helemaal laat samenvallen met de vakantie. Misschien een goed voornemen voor het Dagelijks Bestuur van Zeeburg voor 2007: neem je bewoners eens serieus?
Mark van Dongen





